İstanbul’da doğan Rum ressam İvi Stangali’nin yaşamı, “Sanatçısı Belirsiz İvi Buradaydı” oyunuyla sahneye taşınıyor. Tilbe Saran’ın rol aldığı yapım, 1964 sürgününün ardından sanat tarihinden ve kentin kültürel hafızasından silinen bir kadının izini sürüyor. Oyun, 3 ve 4 Kasım’da İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında Arter’de sahnelenecek.*
Bazı sanatçılar eserleriyle hatırlanırken bazıları zaman içerisinde sanat tarihinin görünmez isimlerine dönüşüyor. İstanbul’da doğan Rum ressam İvi Stangali’nin yaşamı, bu unutuluşun çarpıcı örneklerinden birini oluşturuyor.
- İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında sahnelenecek “Sanatçısı Belirsiz* İvi Buradaydı”, Stangali’nin yaşamını ve geride bıraktığı izleri tiyatro aracılığıyla yeniden görünür kılmayı amaçlıyor.
Zeynep Özden ve Elif Sözer’in tasarlayıp yönettiği, Çiğdem Erdöl’ün kaleme aldığı oyun, 3 ve 4 Kasım 2026 tarihlerinde Arter Karbon’da seyirciyle buluşacak.
Yapımın oyuncu kadrosunda Tilbe Saran ve Çağdaş Ekin Şişman yer alıyor. Oyunun farklı tarihlerdeki kadrosunda bulunan Fulya Peker’in yerine 3 ve 4 Kasım temsillerinde Zeynep Özden sahneye çıkacak.
Bedri Rahmi’nin Öğrencisiydi, Sanat Tarihinden Silindi
1922 yılında İstanbul’da doğan İvi Stangali, Güzel Sanatlar Akademisi’nde Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun öğrencisi olarak yetişti.
Dönemin sanat çevrelerinde etkin biçimde yer alan Stangali, Onlar Grubu’nun kurucuları arasında bulunuyordu. Homeros’un “İlyada” eserinin ilk Türkçe baskılarının resimlenmesine de katkı sağladı.
Ancak sanatçının yaşamı, 1964 yılında Türkiye’den ayrılmaya zorlanmasıyla köklü biçimde değişti.
Stangali, henüz bir yaşındaki kızıyla birlikte İstanbul’u terk ederek Atina’ya gitmek zorunda kaldı.
Yanında götürebildiği az sayıdaki eşya arasında Bedri Rahmi’nin derslerinde tuttuğu defterler bulunuyordu. İstanbul’dan gönderdiği tablolar ise kayboldu.
Bir Tablo Nasıl Sanatçısı Belirsiz Hâle Gelir?
Oyunun başlığı, İvi Stangali’nin sanat tarihindeki görünmezliğine doğrudan gönderme yapıyor.
Sanatçının eserlerinden biri, arkasında adı yazılı olmasına rağmen Türkiye’de uzun yıllar “Sanatçısı Belirsiz” ifadesiyle sergilendi.
Bu durum, oyunun temel sorularından birini oluşturuyor: Bir sanatçının yalnızca bulunduğu şehirden değil, o şehrin kültürel hafızasından da silinmesi nasıl mümkün olabilir?
“Sanatçısı Belirsiz* İvi Buradaydı”, kaybolan tabloların, yarım kalan resimlerin ve unutulmuş yaşamların izini sürerken bir sanatçının biyografisini daha geniş bir toplumsal hafıza tartışmasına dönüştürüyor.
Tilbe Saran İle Belleğin Farklı Katmanları
Tilbe Saran, Fulya Peker ve Çağdaş Ekin Şişman’ın yer aldığı yapım, İvi Stangali’nin yaşamını doğrusal bir biyografi olarak anlatmak yerine farklı dönemler, hatıralar ve kimlik katmanları üzerinden ele alıyor.
Oyunun sahne dünyasında kayıp eserler, göç, sürgün ve hatırlama pratikleri önemli bir yer tutuyor.
Dekor ve kostüm tasarımını Gamze Kuş, müzik ve ses tasarımını Şahin Kureta, ışık tasarımını Utku Kara üstleniyor.
Yapım, sanat tarihi araştırması ile sahne sanatlarının anlatım olanaklarını buluşturarak bir ressamın unutulmuş yaşamını görünür kılmaya çalışıyor.
Tilbe Saran’a İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü
Festival, Tilbe Saran’a 30. İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü’nü de takdim edecek.
Ödül töreni, oyunun 17 Kasım’da Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi’nde gerçekleştirilecek temsilinin ardından düzenlenecek.
Bu gösterimde İngilizce üst yazı da bulunacak.
“Sanatçısı Belirsiz* İvi Buradaydı”, yalnızca bir ressamın yaşamını hatırlatmakla kalmıyor; sanat tarihinin kimleri görünür kıldığı, kimleri unuttuğu ve geçmişin bugünden nasıl yeniden okunabileceği sorularını gündeme taşıyor.
